[วันที่ 13] Opensource Software

day13

วันที่ 6 พฤษภาคม 2557

เวลา 8.oo – 12.00 น.

Opensource หรือซอฟต์แวร์รหัสเปิด เป็นซอฟต์แวร์อีกหนึ่งรูปแบบที่กำลังเป็นที่นิยมในปัจจุบัน โดยมีแนวคิดหลักคือเป็นซอฟต์แวร์ที่สามารถนำไปใช้งานได้อย่างอิสระทั้งบุคคลทั่วไป หรือองค์กร และเปิดเผยซอร์สโค้ดเพื่อให้นักพัฒนาโปรแกรมสามารถปรับแต่งซอฟต์แวร์ให้ตรงกับความต้องการของตนเองและหน่วยงาน

ซอฟต์แวร์ Opensource และ Freeware แม้ว่าจะเป็นซอฟต์แวร์ที่สามารถใช้ได้อย่างอิสระ และไม่มีค่าใช้จ่าย แต่ซอฟต์แวร์ทั้ง 2 รูปแบบนี้ยังมีข้อแตกต่างกันอยู่พอสมควร โดยสิ่งที่ Freeware แตกต่างออกไปจาก Opensource คือการใช้งานคุณสมบัติบางส่วนอาจไม่เต็มรูปแบบเหมือน Opensource อาจมีคุณสมบัติบางประการที่ไม่สามารถใช้งานได้ มีระยะเวลาในการจำกัดการใช้งาน หรือมีข้อความแจ้งเตือนเพื่อสั่งซื้อซอฟต์แวร์ฉบับสมบรูณ์ อีกทั้ง Freeware ถูกพัฒนาขึ้นมาเพื่อให้ใช้งาน หรือแจกจ่ายเท่านั้นไม่มีการเปิดเผยรหัสโปรแกรมต้นฉบับให้ผู้อื่นสามารถนำไปพัฒนาต่อได้เหมือนซอฟต์แวร์ Opensourec

ในปัจจุบัน สวทช. เองหันมาให้ความสำคัญเป็นอย่างมากสำหรับการนำซอฟต์แวร์ Opensource มาใช้ในองค์กร โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อลดปัญหาค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นในการใช้งานซอฟต์แวร์เชิงพาณิชย์และขจัดปัญหาเรื่องลิขสิทธิ์ของการใช้งานซอฟต์แวร์ โดยมีฝ่ายบริการความรู้ ฯ ทำหน้าที่ในการส่งเสริมและสอนการใช้งานซอฟต์แวร์ให้แก่บุคลากรในองค์กรรวมไปถึงการออกไปเผยแพร่ต่อหน่วยงาน หรือองค์กรต่างๆ ภายนอก สวทช.

ฝ่ายงานบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีได้จัดโครงการต่างๆ เพื่อสนับสนุนการใช้งานซอฟต์แวร์ Opensource อาทิ โครงการสัมมนาการใช้งานซอฟต์แวร์ Opensource และ Freeware เพื่อการเรียนการสอนร่วมกับห้องสมุดและสถาบันอุดมศึกษา รวมไปถึงการจัดทำสื่อสิ่งพิมพ์ และ CD เพื่อเผยแพร่ซอฟต์แวร์ Opensource แก่ผู้ที่สนใจ โดยรองรับสำหรับงานในด้านต่างๆ เช่น

ระบบงานเอกสารและสื่อนำเสนอ มีซอฟต์แวร์ที่เกี่ยวข้องเช่น Openoffice, LibreOffice

OpenOffice_Start_Menu

ภาพจาก http://techsultan.com/alternatives-to-microsoft-office-suite/

libreoffice-4.2

ภาพจาก http://www.webupd8.org/2014/01/libreoffice-42-released-with-new.html

 

เว็บเบราเซอร์ -Mozilla Firefox

firefox

 

ซอฟต์แวร์ด้านการศึกษา – Moodle, LearnSquare

moodlelsq

 

การพัฒนาเว็บไซต์ – Appserv, XAMPP, Notepad++, NVU, Kompozer

appservnetwork

xampp

29975,O

ภาพจาก http://www.superdownloads.com.br/download/32/nvu-portable/

140801

ภาพจาก http://sourceforge.net/projects/kompozer/

 

รูปภาพและงานกราฟฟิก – XnView, GIMP, Gallery2

xnview-win-01

windows_crop

 

 

ระบบงานห้องสมุด – Greenstone, OpenBiblio, KOHA, Dspace

Greenstone_1

ภาพจาก http://www.softpedia.com/progScreenshots/Greenstone-Screenshot-79578.html

osapplications_214_1923586100325_screenshot3

ภาพจาก http://www.tmdhosting.com/open-source/other-php-scripts/openbiblio.html

d10_2

dspace

CMS – Joomla, WordPress

joomla

wordpress

นอกจากนี้ฝ่ายบริการความรู้ยังได้นำซอฟต์แวร์ Opensource มาประยุกต์ใช้งานจริงในองค์กร เริ่มต้นจากเว็บไซต์ของฝ่าย ฯ ที่นำ Joomla มาปรับแต่งและใช้งาน เพื่อแนะนำข่าวสารและบริการต่างๆ ของห้องสมุด

stks_joomla

ระบบ STKS Intranet โดย Dokuwiki

stks_doku

 

ภาพจาก http://www.slideshare.net/firstpimm/oss-freeware-8475243

บล็อกของฝ่ายบริการความรู้ฯ โดย WordPress (http://stks.or.th/blog)

stks_wordpress

ระบบห้องสมุดอัตโนมัติ โดย KOHA (http://thailibrary.org)

stks_koha

ระบบ E-learnning โดย Learnsquare (http://stks.or.th/elearning/)

lsq

พี่ศตพล (วิทยากร) ยังได้แนะนำเครื่องมือเพื่อสำหรับการเปรียบเทียบลักษณะการทำงานของ CMS และ wiki ก่อนนำมาใช้งานในแต่ละครั้งอย่าง http://cmsmatrix.org/ และ http://www.wikimatrix.org/ โดยทั้งสองเว็บไซต์มีการเก็บข้อมูลของ CMS ต่างๆทั่วโลกรวมไว้ โดยมีความสามารถให้ผู้ใช้เลือก CMS แต่ละตัวและเปรียบเทียบจากคุณสมบัติแต่ละด้านแสดงผลในรูปแบบตาราง ให้ผู้ใช้เห็นถึงขอได้เปรียบและข้อเสียเปรียบของ CMS และ wiki แต่ละตัว

cmsmatrix

wikimatrix

การใช้ Google trends ยังเป็นอีกเครื่องมือหนึ่งที่สามารถใช้วัดความนิยมของ CMS แต่ละตัวได้ โดยเปรียบจากคำค้นที่เป็นชื่อของ CMS และแสดงผลออกมาในรูปแบบกราฟให้เห็นผลลัพธ์ได้อย่างชัดเจน

google_trends


ความคิดเห็นที่มีต่อการฝึกงานในวันนี้

การเรียนรู้งานในวันนี้เป็นเชิงพูดคุย และแลกเปลี่ยนประสบการณ์ในการใช้งาน Opensource กับเพื่อนๆ และพี่ศตพล โดยประสบการณ์ที่ได้รับจากการฟังพี่ศตพลประการแรกคือเข้าใจความแตกต่างที่ชัดเจนของของซอฟต์แวร์ 3 รูปแบบได้แก่ ซอฟต์แวร์ ILS, ซอฟต์แวร์ Digital Libray และ ซอฟต์แวร์ IR จากความเข้าใจเดิมแล้วซอฟต์แวร์ทั้ง 3 รูปแบบนั้นคงไม่แตกต่างอะไรกันมากนัก เพราะล้วนเกี่ยวข้องกับงานของห้องสมุดโดยทั้งสิ้น แต่ในความเป็นจริงแล้วทั้ง 3 ซอฟต์แวร์มีลักษณะที่เฉพาะและแตกต่างกันอยู่พอสมควร

ILS หรือ Integrated Library System หรือซอฟต์แวร์ระบบห้องสมุดอัตโนมัติ ซอฟต์แวร์ประเภทนี้จะมีหน้าที่หลักในการบริหารทรัพยากรภายในห้องสมุดตั้งแต่ขั้นตอนการจัดหา ยืมคืน การทำสถิติจนไปถึงขั้นการจำหน่ายออก การเข้าถึงสารสนเทศผ่านซอฟต์แวร์ประเภทนี้จะสามารถเข้าถึงได้เพียงข้อมูลบรรณานุกรรมเท่านั้น เพื่อให้ทราบข้อมูลโดยสังเขปหรือแหล่งที่จัดเก็บทรัพยากรสารสนเทศ ไม่สามารถเข้าถึงเนื้อหาหรือฉบับเต็มของทรัพยากรได้

Digital Library เป็นซอฟต์แวร์ที่ใช้จัดเก็บทรัพยากรสารสนเทศที่อยู่ในรูปแบบดิจิทัลของห้องสมุด โดยการเข้าถึงผ่านซอฟต์แวร์ประเภทนี้จะสามารถเข้าถึงเนื้อหาที่แท้จริงทั้งหมดของทรัพยากร อาจมีการจัดเก็บข้อมูลเฉพาะเรื่องโดยห้องสมุด เช่นศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น ประเพณีท้องถิ่น เนื้อหาเฉพาะในสาขาวิชาใดวิชาหนึ่ง ซึ่งอาจอยู่ในรูปแบบของไฟล์มัลติมีเดียหรือไฟล์เอกสาร ผู้ใช้สามารถเข้าถึงได้โดยตรงหรือดาวน์โหลดมาใช้งานในเครื่องของตนเอง

IR หรือ Institution Repository เป็นการจัดทำคลังเอกสารขององค์กร โดยทรัพยากรที่จะถูกจัดเก็บในซอฟต์แวร์ประเภทนี้ เป็นทรัพยากรที่ถูกจัดทำขึ้นในองค์กรเช่น รายงานการประชุม แผนนโยบายขององค์กร สิ่งพิมพ์ขององค์กร โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อให้บุคลากรที่เกี่ยวข้องสามารถเข้าถึงได้อย่างสะดวกและรวดเร็ว

ในปัจจุบันอาจมีการประยุกต์ซอฟต์แวร์ทั้ง 3 ประเภทเข้าด้วยกันโดยจะกลายเป็นซอฟต์แวร์แบบลูกผสม (Hybrid) เช่น เป็นซอฟต์แวร์แบบ ILS ที่สามารถเข้าถึงเนื้อหา หรือฉบับเต็มของทรัพยากรสารสนเทศแบบ Digital Library โดยมีการประยุกต์ใช้ในองค์กรที่มีสื่อสิ่งพิมพ์ขององค์กรอยู่เป็นจำนวนมาก ซึ่งจะช่วยอำนวยความสะดวกและลดเวลาในการเข้าถึงของผู้ใช้

ประการถัดมาคือได้ทราบว่า สวทช. ถือเป็นหน่วยงานตัวอย่างที่สนับสนุนให้ใช้ Opensource อย่างจริงจัง มีการพูดถึงและการใช้งานกันทุกหน่วยงานของ สวทช. นอกจากนี้ซอฟต์แวร์ Opensource ยังเป็นเครื่องมือสำคัญที่สามารถช่วยลดภาระของกลุ่มงาน IT ได้อย่างมาก ซึ่งในบางครั้งโครงการหรืองานต่างๆ สามารถนำเอาซอฟต์แวร์ Opensource มาใช้งานได้เลย โดยไม่ต้องเขียนโค้ด ดีไซน์หรือวางระบบต่างๆ ขึ้นมาใหม่ ซึ่งอาจจะนำไปต่อยอดพัฒนาเป็นโปรเจ็คจบหรือผลงานของตนเองเพื่อใช้ในอนาคตต่อไป

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s