[วันที่ 1] บริการยืมคืน และสร้างบล็อกเพื่อบันทึกการปฏิบัติงาน

day1

วันที่ 17 เมษายน 2557

เวลา 8.00 – 12.00 น

เรียนรู้การให้บริการยืม-คืน หนังสือและวารสารในห้องสมุด

ฝ่ายบริการความรู้ทางวิทยาศาตร์และเทคโนโลยี (STKS) มีหน้าที่หลักในการเป็นห้องสมุดกลาง และให้บริการสารสนเทศในรูปแบบต่างๆ แก่พนักงานและบุคลากรของสำนักงานพัฒนาวิทยาศาตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ ดังนั้นเพื่อให้ทรัพยากรที่มีอยู่ถูกนำมาใช้อย่างเต็มประสิทธิภาพ นอกจากเข้าไปใช้บริการในห้องสมุดแล้ว ผู้เข้าใช้งานทุกคนสามารถยืมสารสนเทศที่มีอยู่ภายในห้องสมุดได้ โดยมีระยะเวลาในการยืมแต่ละครั้ง 15 วัน แต่ละครั้งไม่เกิน 5 เล่ม

ฝ่ายบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (STKS) ใช้ระบบบริหารจัดการทรัพยากรสารสนเทศ KOHA ซึ่งเป็นซอฟท์แวร์ในรูปแบบ Open Source เพื่อให้บริการยืม-คืนหนังสือ และทรัพยากรสารสนเทศอื่นๆ ภายในห้องสมุด โดยหนังสือและทรัพยาสารสนเทศแต่ละชิ้นจะถูกระบุรายละเอียด และข้อมูลทางบรรณานุกรมด้วย QR Code การนำเข้าข้อมูลแต่ละครั้งนั้นจะทำการสแกนผ่านเครื่องอ่าน QR Code และนำไปประมวลผลในระบบยืมคืน

ขั้นตอนการบันทึกยืมหนังสือและวารสารภายในห้องสมุด

  1. บรรณารักษ์สอบถามชื่อ หรือรหัสประจำตัวบุคลากรของผู้ยืม
  2. เข้าไปในระบบ KOHA เลือกเมนู Circulation
  3. สแกน QR Code ที่ติดบนหน้าปกของหนังสือ
  4. ประทับตราวันยืม และวันกำหนดส่งคืนในหน้าปกหลังด้านใน
  5. เขียนรายละเอียดของการยืมลงในสมุดบันทึกการยืม
  6. ประทับตราห้องสมุด และให้ผู้ยืมลงชื่อเพื่อ ยืนยันการยืม
  7. คัดลอกข้อมูลการยืมในระบบ KOHA ลงในไฟล์บันทึกการยืมในรูปแบบไฟล์ Excel เพื่อเป็นการสำรองข้อมูล ในเวลาที่เกิดปัญหาขึ้นกับระบบหลัก

ในกรณีของการยืมวารสาร จะแตกต่างออกไปจากการยืมหนังสือ โดยที่การยืมวารสารนั้นจะไม่บันทึกลงในระบบ KOHA แต่จะบันทึกลงในสมุดบันทึกและให้ผู้ใช้ลงชื่อเพื่อยืนยันการยืมวารสาร

ขั้นตอนการบันทึกการคืนหนังสือและวารสารในห้องสมุด

  1. เข้าไปในระบบ KOHA เลือกเมนู Return
  2. สแกน QR Code ที่ติดบนหน้าปกของหนังสือ
  3. คัดลอกข้อมูลการคืนในระบบ KOHA ลงในไฟล์บันทึกการคืนในรูปแบบ Excel
  4. รวบรวมหนังสือเพื่อขึ้นชั้นหนังสือ

เวลา 13.00 -16.00 น.

ในภาคบ่ายของการฝึกงาน เป็นการแนะนำการเปิดใช้บริการบล็อกออนไลน์ผ่าน wordpress.com โดยมีขั้นตอนของการลงทะเบียนเพื่อขอใช้บริการดังต่อไปนี้

wordpress0

1, เข้าไปยังเว็บไซต์ www.wordpress.com กดปุ่ม Get Started

 

wordpress1

2. กรอกข้อมูลอีเมล์ ชื่อผู้ใช้งาน รหัสผ่าน และชื่อบล็อก

 

wordpress2

3. กดปุ่ม Create Blog เพื่อเริ่มต้นสร้างบล็อก

 

wordpress3

4. หลังจากผ่านขั้นตอนการลงทะเบียนแล้ว จะเข้าสู่กระบวนการการตั้งค่าบล็อก โดยในขั้นตอนแรกผู้ใช้จะต้องกรอกรายละเอียดเช่นชื่อบล็อก รายละเอียดของบล็อก และภาษาหลักเพื่อใช้งานในบล็อก

 

wordpress4

5. เลือกรูปแบบการแสดงผลของบล็อก (Theme)

 

wordpress5

ุ6.เมื่อตั้งค่าบล็อกเรียบร้อยแล้ว ผู้ใช้สามารถเริ่มเขียนบล็อกได้ หรืออาจข้ามขั้นตอนนี้ไปก่อน เพื่อยืนยันการเข้าใช้งานผ่านอีเมล์

 

wordpress6

7. ระบบจะแจ้งเตือนให้ผู้ใช้ทำการยืนยันการสมัครสมาชิกผ่านอีเมล์ที่ลงทะเบียนไว้

 

wordpress7

8.เมื่อเข้าในกล่องอีเมล์ ผู้ใช้งานกดปุ่ม Confirm Email Address เพื่อยืนยันการลงทะเบียน

 

wordpress8

9. หลังจากยืนยันขั้นตอนการลงทะเบียนแล้ว ในหน้าแรกของระบบจัดการบล็อก จะขึ้นข้อความแสดงการยืนยันผ่านอีเมล์เสร็จสมบูรณ์

 

wordpress9

10. เมื่อเสร็จสิ้นกระบวนการทั้งหมดที่กล่าวมาผู้ใช้งานจะสามารถเข้าใช้งานบล็อกได้ผ่าน URL
ชื่อผู้ใช้.wordpress.com
และเข้าใช้งานระบบจัดการบล็อก เพื่อเพิ่มเนื้อหา และจัดการส่วนต่างๆ ของบล็อกได้ผ่าน URL
ชื่อผู้ใช้.wordpress.com/wp-admin

 

ความคิดเห็นที่มีต่อการฝึกงานในวันนี้

การได้เริ่มต้นเรียนรู้ในระบบการยืม-คืน หนังสือและสารสนเทศอื่นๆ ก่อนเป็นลำดับแรกทำให้พอมองเห็นภาพรวมต่อการใหบริการภายในห่องสมุด ระบบยืมคืนที่ห้องสมุดนำมาใช้คือ KOHA โดยส่วนตัวแล้วเคยได้ยินชื่อโปรแกรมนี้อยู่บ่อยๆ แต่ยังไม่เคยได้ลองสัมผัสจริงๆ สักที นอกจากนี้ยังประทับใจมากยิ่งขึ้นที่เห็นห้องสมุดนำ QR Code มาใช้กับระบบยืมคืนและบันทึกข้อมูลทางบรรณานุกรมของหนังสือแต่ละเล่ม ความฝันที่เคยคิดเอาไว้ว่า เราคงไม่ต้องมานั่งเลือก ไล่ดูข้อมุลข้อหนังสือเพื่อนำไปเขียนเป็นข้อมูลทางบรรณานุกรม แต่สามารถสแกนผ่านอุปกรณ์ต่างได้เพียงครั้งเดียวแล้ว generate ออกมาเป็นแบบ APA Style ได้เลย ก็คงจะใกล้ความจริงมาขึ้นทุกที

เมื่อลองกลับมามองที่การทำงานของระบบยืมคืน ในความคิดเห็นส่วนตัวมองว่า เราน่าจะสามารถลดขั้นตอนในสำรองข้อมุล โดยการคัดลอกข้อมูลการยืมใน KOHA แล้วนำมาวางในไฟล์ XLS ออกไปได้ โดยวิธีการที่พอจะมองเห็นในเวลานี้คือ การแทรก Javascript เข้าไปทำงานร่วมกับระบบ โดยฝังสคริปต์ไว้ในฝั่ง Client หรือในเว็บเบราเซอร์ เพื่อคอยประมวลผลเมื่อมีการโหลดหน้าข้อมูลการยืม-คืนขึ้น และเข้าถึงข้อมูลในส่วนต่างๆ ผ่านการเข้าถึงในแต่ละอิลิเมนต์ของ HTML เพื่อดึงข้อมูลแต่ละส่วนออกมาประมวลผล หลังจากนั้นส่งข้อมูลที่ได้ไปประมวลด้วยภาษาในฝั่ง server อย่าง PHP หรือ ASP และจัดเก็บไว้ในไฟล์ .CSV หรือในฐานข้อมุลภายในเครื่องที่ให้บริการยืมคืน โดยเหตุผลที่เลือกใช้วิธีนี้ ถึงแม้จะดูเหมือนจะเป็นการลดขั้นตอนที่ปลายทาง แต่การใช้วิธีนี้ จะทำให้ไม่ต้องแก้ไขในระบบส่วนกลาง ซึ่งการแก้ไขอาจส่งผลให้เกิดความผิดพลาดที่อาจคาดคิดขึ้น และวิธีดังกล่าวยังจะช่วยลดขั้นตอน ในการสำรองข้อมูลลงไปอีกขั้นตอนหนึ่ง

ถัดมาข้อที่ยังค้างคาใจอยู่อีกข้อหนึ่ง คือเครื่องสแกน QR Code กับปัญหาภาษาไทย โดยระบบยืม-คืนจะแจ้งเตือนข้อผิดพลาดขึ้นเมื่อข้อมูลที่ส่งเข้ามาเป็นภาษาไทย เท่าที่สังเกตเห็นนั้นข้อมูลที่รับเข้ามาผ่านทางเครื่องสแกนจะมีลักษณะที่คล้ายคลึงกับการกดปุ่มตัวเลขในแป้นพิมพ์ภาษาไทย ดังนั้นถ้าเราเลือกใช้วิธีการฝัง Javascript คล้ายกับวิธีการแก้ปัญหาก่อนหน้า และคอยดัก Event การเพิ่มของข้อมูลในช่องรับ QR Code จากนั้นเปลี่ยนตัวอักษรภาษาไทยให้กลายเป็นตัวเลข ก่อนถูกระบบนำไปประมวล วิธีดังกล่าวอาจจะยังไกลความเป็นไปได้ เพราะยังไม่มีรายละเอียดที่แท้จริงของการนำเข้าข้อมูลผ่านเครื่องสแกน ว่าเพิ่มข้อมูลไปในช่องเพื่อการประมวลผลทีละตัวอักษรหรือกลุ่มตัวอักษร

นอกจากนี้แล้วโดยรวมถือว่าเป็นการเริ่มต้นการฝึกงานที่น่าประทับใจเป็นอย่างมาก ด้วยวัฒนธรรมขององค์กร และพี่ๆ ใน STKS ทุกคนที่ให้การต้อนรับอย่างอบอุ่นและเป็นกันเอง ทำให้ช่วงเวลานับจากนี้จะเป็นช่วงเวลาที่จะเก็บเกี่ยวประสบการณ์ที่ได้พบเจอให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s